پاسخ کوتاه: مدینه العرفان منطقه شهری جدید گروه عمران (OMRAN) در غرب مسقط و کنار فرودگاه بینالمللی مسقط است. امروز این منطقه بیشتر یک قطب تجاری و نمایشگاهی است: مرکز همایشها و نمایشگاههای عمان، هتلهای جیدبلیو ماریوت و کراون پلازا و دفتر مرکزی عمانتل و OQ. ساخت خانه در برنامه است، طبق رقم فعلی توسعهدهنده ۱۰٬۰۰۰ واحد، اما هنوز هیچ واحدی فروش نرفته و توسعهدهنده می‌گوید تاونهاوس و ویلا جزو مراحل بعدی است. سایت توسعهدهنده این منطقه را «۱۰۰٪ تملک آزاد» معرفی میکند، ولی هیچ منبع عمومی که ما پیدا کردیم تأیید نمی‌کند که یک خارجی بتواند خانهای در آن به نام خودش ثبت کند. اگر می‌خواهید همین حالا نزدیک آن خانه بخرید و زندگی کنید، مسقط هیلز، الموج و شهر سلطان هیثم گزینه‌های تملک آزاد هستند و قیمت ورود در فهرست ما از ۶۱٬۶۳۵ ریال عمان شروع می‌شود.
مدینه العرفان بزرگ‌ترین پروژه شهری مسقط است و بیشتر مطالبی که درباره‌اش منتشر می‌شود خبر جایزه و برج اداری است. این راهنما برای کسی نوشته شده که می‌خواهد بداند در سال ۲۰۲۶ واقعاً چه چیزی آنجا ساخته شده، چه وعده‌ای داده شده، آیا یک خارجی میتواند در آن خانه بخرد، و اگر جواب «هنوز نه» است، کجا را به جایش بخرد. برای خانواده‌های ایرانی که به مهاجرت به عمان فکر می‌کنند، این سوال مهم است، چون این نام را زیاد در آگهی‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌بینند.
یک نکته از همین ابتدا، چون خوانندگان زیاد می‌پرسند: گروه سرمایهگذاری عرفان (Irfan Investment Group) یک مشاور املاک خصوصی در مسقط است و هیچ ارتباطی با مدینه العرفان، گروه عمران یا هیچ شرکتی که آن را توسعه میدهد ندارد. شباهت اسم‌ها کاملاً تصادفی است. چیزی که ما خوب می‌شناسیم بازار ملک تملک آزاد اطراف فرودگاه است، و این راهنما هم به همان‌جا می‌رسد.
مدینه العرفان چیست
مدینه العرفان یک منطقه جدید و طراحیشده در مسقط است که قرار است هم مرکز تجاری تازه شهر باشد و هم یک محله مسکونی کامل. این پروژه شاخص شهری گروه عمران (شرکت توسعه گردشگری عمان) است؛ شرکتی که طراحان طرح جامع، آن را توسعهدهنده اصلی پروژه‌های گردشگری، میراث و شهری کشور می‌دانند. پروژه تیم مدیریت خودش را دارد. در سپتامبر ۲۰۲۶ مدیر کل آن، مهندس محمد عبدالله السالمی، در گفت‌وگو با نشریه Gulf Construction آن را پروژه‌ای ۷ میلیون متر مربعی توصیف کرد که چند بخشش همزمان پیش می‌رود.
طرح جامع را دفتر معماری لندنی Allies and Morrison پس از یک مسابقه دعوتی طراحی کرده است. محور طرح یک وادی (مسیل) طبیعی است که از میان زمین می‌گذرد و به پارک مرکزی تبدیل می‌شود؛ ۳۶٪ زمین فضای سبز باز است و حدود ۱۵ کیلومتر مسیر دوچرخه‌سواری پیش‌بینی شده است.
عمران برای بخش غربی شهر با گروه ماجد الفطیم، همان گروه دبی که شریک توسعه الموج هم بود، شرکت مشترکی تشکیل داد. این شرکت بخش خودش را با نام تلال العرفان (Tilal Al Irfan) معرفی می‌کرد و در سال ۲۰۲۱ آن را پروژه‌ای ۲۰ ساله توصیف کرده بودند که فاز اولش خانه، مدرسه، بیمارستان و یک منطقه تجاری تحویل میدهد. وقتی ما در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی کردیم، سایت تلال العرفان باز نشد و مطالب فعلی توسعهدهنده فقط از مدینه العرفان زیر نام عمران صحبت میکند. بیانیه عمومی درباره وضعیت فعلی این شراکت پیدا نکردیم، پس تا وقتی توسعه‌دهندگان چیز دیگری اعلام نکرده‌اند، نام تلال العرفان را متعلق به گذشته بدانید.
مدینه العرفان کجاست
این منطقه در غرب استان مسقط و روی زمین‌های کنار فرودگاه بینالمللی مسقط قرار دارد و به گفته توسعهدهنده، مستقیم به بزرگراه‌های اصلی شهر وصل است.
فاصله تا فرودگاه چقدر است؟ صفحه‌های خود توسعهدهنده با هم یکی نیستند: صفحه اصلی ۱۰ دقیقه می‌گوید، صفحه سرمایه‌گذاران ۴ دقیقه یا ۴ کیلومتر، و صفحه هتل‌ها فاصله مرکز همایشها را ۱۵ دقیقه ذکر میکند. واقعیت این است که فرودگاه همسایه دیوار به دیوار آن است و زمان دقیق رانندگی به نقطه شروع شما در این زمین بزرگ بستگی دارد.
امروز چه چیزی آنجا ساخته شده
بیشتر آنچه امروز در مدینه العرفان وجود دارد برای کسب‌وکار و رویدادهاست، نه برای ساکنان:
- مرکز همایشها و نمایشگاههای عمان (OCEC). سالن‌های نمایشگاه در ژوئن ۲۰۱۶ با ۲۲٬۰۰۰ متر مربع فضا در پنج سالن افتتاح شد؛ مرکز همایش یک سالن ۳٬۲۰۰ نفره و یک تئاتر ۴۵۰ نفره دارد. این مجموعه گواهی LEED Gold دارد.
- هتل‌ها. هتل جیدبلیو ماریوت مسقط با ۳۰۴ اتاق در فوریه ۲۰۲۰ افتتاح شد و مستقیم به OCEC متصل است. هتل کراون پلازا مسقط OCEC هم کنار آن قرار دارد.
- پارک تجاری. دفتر مرکزی عمانتل (۹۸٬۵۰۵ متر مربع، LEED Platinum) و دفتر مرکزی OQ (۴۴٬۱۲۵ متر مربع) تکمیل شده‌اند. فاز سوم پارک تجاری، سه ساختمان اداری درجه A دور حیاطی به نام «واحه» (Oasis)، در سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۳٪ پیشرفت داشت و تحویل آن برای سه‌ماهه اول ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است.
- مرکز فروش و معرفی پروژه، جایی که توسعهدهنده ماکت طرح جامع را به بازدیدکنندگان نشان میدهد.
چیزی که هنوز پیدا نمی‌کنید، یک محله مسکونی تکمیل‌شده است. هیچ خانهای روی سایت توسعهدهنده برای فروش نیست و در هیچ‌کدام از صفحه‌های توسعهدهنده یا سایت‌های آگهی که بررسی کردیم، عرضه پروژه مسکونی در مدینه العرفان دیده نشد.
چه چیزی در برنامه است و ارقام چطور تغییر کرده‌اند
در ژانویه ۲۰۲۶ فرمان سلطانی ۸/۲۰۲۶ مرکز مالی بینالمللی عمان (IFC Oman) را تأسیس کرد؛ یک مرکز مالی با چارچوب حقوقی کامن‌لا و مشوق‌های مالیاتی تا ۵۰ سال. اطلاعیه رسمی می‌گوید مقر این مرکز در مدینه العرفان خواهد بود.
گفت‌وگوی سپتامبر ۲۰۲۶ اجزای بعدی را این‌طور فهرست میکند: تاونهاوس و ویلا، رستوران و فروشگاه، مرکز مالی بینالمللی عمان، یک پارک وادی با حدود ۶۰۰ درخت و فضای ورزش و بازی، دفتر مرکزی جدید اتاق بازرگانی و صنعت عمان، و نخستین مدرسه در محدوده مرکز همایشها. برای خانهها نه تاریخی اعلام شد و نه قیمتی.
ارقام اصلی پروژه از زمان اعلام چند بار عوض شده‌اند، پس به هیچ رقم واحدی تکیه نکنید:
| شاخص | گزارش‌های قبلی | سایت توسعهدهنده، ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| مساحت زمین | ۶۲۴ هکتار (طرح جامع Allies and Morrison)؛ بیش از ۴٫۵ میلیون متر مربع (روزنامه عمان، ۲۰۱۸)؛ ۵ میلیون متر مربع برای تلال العرفان (مسقط دیلی، ۲۰۲۱) | ۷ میلیون متر مربع |
| تعداد خانه | بیش از ۱۱٬۰۰۰ ویلا، تاونهاوس و آپارتمان (روزنامه عمان، ۲۰۱۸) | ۱۰٬۰۰۰ واحد مسکونی |
| فضای اداری | ۷۰۰٬۰۰۰ متر مربع (روزنامه عمان، ۲۰۱۸) | ۴۵۰٬۰۰۰ متر مربع |
| نخستین فاز مسکونی | ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع تا ۲۰۲۳ (روزنامه عمان، ۲۰۱۸)؛ «ظرف سه سال» (مسقط دیلی، ۲۰۲۱) | تاونهاوس و ویلا در فهرست مراحل آینده، بدون تاریخ (Gulf Construction به نقل از زاویه، سپتامبر ۲۰۲۶) |
گزارش‌های ۲۰۱۸ کل سرمایهگذاری را در طول عمر پروژه حدود ۵ میلیارد ریال عمان برآورد کرده بودند. برای خریدار خانه، ردیف آخر از همه مهم‌تر است: قرار بود نخستین خانهها حدود ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ آماده شوند و در اواخر ۲۰۲۶ هنوز در راه‌اند. در آن گفت‌وگو، فاز سوم پارک تجاری تنها بخشی است که تاریخ تکمیل دارد.
آیا خارجیها میتوانند در مدینه العرفان ملک بخرند؟
خلاصه: تأیید نشده، و فعلاً چیزی هم برای خرید نیست.
در عمان یک خارجی فقط در مجتمع‌های گردشگری یکپارچه (ITC) یا در مناطقی که دولت برای مالکیت خارجیها باز کرده، مثل شهر سلطان هیثم، میتواند خانه داشته باشد. راهنمای خرید ملک در عمان برای خارجیها قوانین را توضیح میدهد. درباره مدینه العرفان، این چیزی است که پیدا کردیم و این چیزی است که پیدا نکردیم:
- صفحه اصلی توسعهدهنده منطقه را «۱۰۰٪ تملک آزاد» (100% Freehold) معرفی میکند و صفحه سرمایه‌گذارانش «۱۰۰٪ مالکیت خارجی» را جزو آمار کلیدی آورده است. گفت‌وگوی سپتامبر ۲۰۲۶ هم «۱۰۰ درصد مالکیت خارجی» را یکی از سیاست‌های سرمایه‌گذارپسند عمان می‌نامد.
- این جمله‌ها در صفحه‌هایی آمده که مخاطبشان شرکت‌ها و توسعه‌دهندگان هستند، کنار نکاتی درباره مالیات شرکت‌ها و انتقال سود. هیچ‌کدام نمی‌گوید که یک خریدار خارجی حقیقی میتواند سند خانه را به نام خودش ثبت کند، یا اینکه خانهای در این منطقه اقامت مالکان ملک را پشتیبانی میکند.
- هیچ فهرست رسمی، فرمان یا صفحه وزارتخانه‌ای پیدا نکردیم که مدینه العرفان را مجتمع گردشگری یکپارچه یا منطقه باز برای مالکیت مسکونی خارجیها بنامد. فهرست کامل و رسمی ITCها را هم آنلاین پیدا نکردیم، پس این نبودِ شاهد است، نه اثبات در هیچ جهتی.
- برخی سایت‌های املاک مدینه العرفان را ITC تملک آزاد معرفی می‌کنند، اما به پوشش خبری استناد می‌کنند، نه به یک منبع حقوقی.
برداشت ما: ممکن است این منطقه هنگام عرضه خانهها تملک آزاد مسکونی را برای خارجیها هم باز کند و برچسب «۱۰۰٪ تملک آزاد» توسعهدهنده هم در همین جهت است. اما تا وقتی پروژه‌ای به فروش نرسیده، پیش از پرداخت هر مبلغی سه سوال را کتبی از توسعهدهنده بپرسید: چه نوع سندی در وزارت مسکن و برنامه‌ریزی شهری ثبت می‌شود، آیا یک فرد خارجی میتواند مالک آن باشد، و آیا این ملک شرایط اقامت مالکان ملک را دارد.
زندگی نزدیک مدینه العرفان: گزینه‌های تملک آزاد که همین حالا قابل خرید است
اگر آدرسی نزدیک فرودگاه و منطقه تجاری آینده می‌خواهید، سه مجتمع تملک آزاد همین حالا ساخته شده یا در حال فروش‌اند و خارجیها در هر سه میتوانند مالک شوند.
مسقط هیلز روبهروی فرودگاه بینالمللی مسقط قرار دارد و دور باشگاه گلف مسقط هیلز ساخته شده که نخستین زمین گلف ۱۸ حفره‌ای چمنی عمان است. این مجتمع ITC است، پس خریدار از هر ملیتی سند کامل می‌گیرد. ما امروز هیچ خانهای از مسقط هیلز در فهرست خود نداریم، پس قیمت زنده‌ای نمی‌توانیم اعلام کنیم؛ بازه‌ای که در درخواست‌های خرید دست دوم می‌بینیم برای آپارتمان حدود ۶۰٬۰۰۰ تا ۱۵۰٬۰۰۰ ریال عمان است. راهنمای مسقط هیلز این مجتمع را با جزئیات بررسی میکند.
الموج مسقط کنار دریا و روبهروی فرودگاه است: نخستین ITC عمان، با مارینا، زمین گلف و بازار خرید و فروش دست دوم جاافتاده. گران‌ترین گزینه از این سه است. راهنمای قیمت ملک در الموج را ببینید.
شهر سلطان هیثم شهر جدید و برنامه‌ریزی‌شده عمان در سیب، غرب مرکز مسقط، است که از طریق بزرگراه به فرودگاه وصل می‌شود. بخش‌های مسکونی آن به صورت تملک آزاد برای همه ملیت‌ها فروخته می‌شود و پایین‌ترین قیمت‌های ورود فهرست ما همین‌جاست. راهنمای شهر سلطان هیثم هر سه پروژه را پوشش میدهد.
قیمت ورود در فهرست زنده ما در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ارزان‌ترین واحد موجود از هر نوع:
| مجتمع | پروژه | نوع خانه | متراژ | قیمت |
|---|---|---|---|---|
| شهر سلطان هیثم | وادی زها | استودیو | ۵۶ متر مربع | ۶۱٬۶۳۵ ریال عمان |
| شهر سلطان هیثم | وادی زها | یک خوابه | ۸۰ متر مربع | ۷۱٬۶۶۰ ریال عمان |
| شهر سلطان هیثم | ینایر | اسکای رزیدنس دو خوابه | ۱۵۱ متر مربع | ۸۶٬۳۴۷ ریال عمان |
| شهر سلطان هیثم | حی الوفا | تاونهاوس سه خوابه | ۲۳۰ متر مربع | ۱۴۹٬۵۰۰ ریال عمان |
| الموج | ویستال | یک خوابه | ۷۶ متر مربع | ۱۴۰٬۰۰۰ ریال عمان |
| الموج | سنت رجیس | اقامتگاه برنددار دو خوابه | ۱۹۷ متر مربع | ۴۴۱٬۶۳۱ ریال عمان |
| مسقط هیلز | در فهرست ما موجود نیست | آپارتمان دست دوم | متغیر | حدود ۶۰٬۰۰۰ تا ۱۵۰٬۰۰۰ ریال عمان |
قیمت هر متر مربع برای هر پروژه در شاخص قیمت ملک عمان آمده است؛ این شاخص قیمت هر واحد را بر متراژش تقسیم میکند و میانه را می‌گیرد.
خریدار خارجی هنگام ثبت سند یک بار هزینه ثبتی حدود ۳٪ می‌پردازد. خانهای در یک ITC یا منطقه مجاز مثل شهر سلطان هیثم، اقامت مالکان ملک را پشتیبانی میکند: ۲ ساله، قابل تمدید، با هزینه دولتی ۵۰ ریال عمان، و از ژوئن ۲۰۲۶ دیگر به اسپانسر عمانی نیاز ندارد و خانواده درجه یک را هم پوشش میدهد. جزئیات در راهنمای انواع ویزای عمان آمده است.
کدام گزینه به کار چه کسی می‌آید
- در مدینه العرفان کار می‌کنید یا قرار است کار کنید (مرکز مالی بینالمللی، پارک تجاری، OCEC یا هتل‌ها): مسقط هیلز و الموج مجتمع‌های تملک آزاد تکمیل‌شده اطراف فرودگاه‌اند. خیلی‌ها اول در همین حوالی اجاره می‌کنند؛ راهنمای اجاره یا خرید اجاره‌بهای مسقط را به تفکیک منطقه، از جمله مسقط هیلز و الموج، نشان میدهد.
- پایین‌ترین قیمت ورود و ساختمان نوساز می‌خواهید: شهر سلطان هیثم، از ۶۱٬۶۳۵ ریال عمان، همراه با اقامت مالکان.
- دریا، مارینا و یک مجتمع کامل و جاافتاده می‌خواهید: الموج، در فهرست ما از ۱۴۰٬۰۰۰ ریال عمان.
- می‌خواهید برای خود مدینه العرفان صبر کنید: اطلاعیه‌های توسعهدهنده را دنبال کنید و تا سه سوال بالا جواب کتبی نگرفته‌اند، هیچ پیش‌پرداختی ندهید.
راهنمای بهترین مناطق برای خرید آپارتمان در مسقط این مجتمع‌ها را همراه با مسقط بی کنار هم مقایسه میکند.
سوالات متداول
مدینه العرفان چیست؟
یک منطقه جدید و طراحیشده در مسقط که گروه عمران کنار فرودگاه بینالمللی مسقط توسعه میدهد. مرکز همایشها و نمایشگاههای عمان، هتلهای جیدبلیو ماریوت و کراون پلازا و دفتر مرکزی عمانتل و OQ همین حالا آنجا هستند. خانه، پارک وادی و مرکز مالی بینالمللی عمان در برنامه است.
توسعهدهنده مدینه العرفان کیست؟
گروه عمران، یعنی شرکت توسعه گردشگری عمان. بخش غربی آن با ماجد الفطیم و با نام تلال العرفان برنامه‌ریزی شده بود؛ بیانیه عمومی تازه‌ای درباره این شراکت پیدا نکردیم.
آیا میتوانم در مدینه العرفان آپارتمان یا ویلا بخرم؟
هنوز نه. در سپتامبر ۲۰۲۶ توسعهدهنده تاونهاوس و ویلا را جزو مراحل آینده آورده، بدون تاریخ عرضه و بدون قیمت، و هیچ خانهای در حال فروش نیست.
آیا خارجیها میتوانند در مدینه العرفان مالک ملک شوند؟
تأیید نشده است. توسعهدهنده منطقه را «۱۰۰٪ تملک آزاد» تبلیغ میکند، اما هیچ منبع رسمی پیدا نکردیم که آن را مجتمع گردشگری یکپارچه بنامد یا تأیید کند که یک فرد خارجی میتواند خانهای در آن ثبت کند.
آیا گروه سرمایهگذاری عرفان بخشی از مدینه العرفان است؟
نه. گروه سرمایهگذاری عرفان یک مشاور املاک خصوصی در مسقط است و هیچ ارتباطی با مدینه العرفان یا گروه عمران ندارد. شباهت نامها تصادفی است.
نزدیک مدینه العرفان کجا میتوان ملک تملک آزاد خرید؟
مسقط هیلز روبهروی فرودگاه، الموج کنار دریا و روبهروی فرودگاه، و شهر سلطان هیثم در سیب. در فهرست ما خانهها در شهر سلطان هیثم از ۶۱٬۶۳۵ ریال عمان و در الموج از ۱۴۰٬۰۰۰ ریال عمان شروع میشوند.
منابع
- مدینه العرفان، سایت رسمی، آمار کلیدی خوانده‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶: ۷ میلیون متر مربع، ۱۰٬۰۰۰ واحد مسکونی، ۴۵۰٬۰۰۰ متر مربع فضای اداری، «۱۰۰٪ تملک آزاد».
- مدینه العرفان، صفحه‌های درگاه سرمایه‌گذاران و اقامت و همایش، خوانده‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶.
- گروه عمران، صفحه پروژه مدینه العرفان.
- زاویه (Zawya)، پیشرفت فاز سوم پارک تجاری مدینه العرفان، ۲ سپتامبر ۲۰۲۶.
- زاویه، فرمان سلطانی تأسیس مرکز مالی بینالمللی عمان، ژانویه ۲۰۲۶.
- Allies and Morrison، طرح جامع مدینه العرفان.
- روزنامه عمان، مدینه العرفان، الگویی برای پروژه‌های شهری آینده، ۱۴ نوامبر ۲۰۱۸ (عربی).
- مسقط دیلی، پروژه تلال العرفان در مسقط، ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۱.
- ویکی‌پدیا، مرکز همایشها و نمایشگاههای عمان.
- Hospitality News، افتتاح جیدبلیو ماریوت مسقط، ۲۴ فوریه ۲۰۲۰.
قدم بعدی
اگر مدینه العرفان دلیل توجه شما به این بخش از مسقط است، بودجه‌تان را بگویید و اینکه می‌خواهید خودتان زندگی کنید، اجاره بدهید یا فقط نگه دارید. یک مشاور ظرف یک روز کاری با خانه‌های تملک آزاد مناسب نزدیک فرودگاه، طرح پرداخت آنها و مسیر اقامتی که هر کدام باز میکند پاسخ میدهد. اگر صبر کردن برای خود مدینه العرفان به نفع شما باشد، همین را هم صریح می‌گوییم.